“БАГШ, БАГА БОЛОВСРОЛ” ХӨТӨЛБӨРӨӨР ТӨГСӨГЧДИЙН ЧАДАМЖИЙН ХҮРЭЭГ ТОДОРХОЙЛОХ СУДАЛГААНЫ ТАЙЛАН

Энэхүү судалгааны зорилго нь олон улсын хэмжээний болон тухайлсан улс орны багшийн цогц чадамжуудыг харьцуулан шинжилж “Багш, бага боловсрол” хөтөлбөрөөр төгсөгчийн чадамжийн хүрээг тодорхойлохын тулд Багшийн цогц чадамжийн агуулгын бүтэцчилсэн хүрээ боловсруулах бөгөөд

Олон улсын болон дэлхийн хэмжээний багшийн цогц чадамжуудын хүрээнд харьцуулсан шинжилгээ хийх; Монгол Улсын бодлого, эрх зүйн баримт бичгүүдийг судлан шинжилж, багшийн чадамжтай холбогдох зүйлсийг тодорхойлох; Монгол Улсын багшийн загвар болон гадаад улс орны багшийн цогц чадамжуудын хүрээнд харьцуулсан шинжилгээ хийх; Харьцуулсан шинжилгээний үр дүнд үндэслэн Багшийн цогц чадамжийн агуулгын бүтэцчилсэн хүрээ боловсруулав. 1990 онд судлаач Страус “Grounded theory”-ийг үндэслэсэн бөгөөд энэхүү бүтээл нь өнөөдрийг хүртэлх хугацаанд 83,609 удаа эшлэгдсэн байна. “Grounded theory”- д үндэслэн 2009 онд судлаач Жабарээн чанарын судалгааны суурь аргачлал болох “Үзэл баримтлалын бүтэцлэгдсэн хүрээ боловсруулах аргачлал”-ыг гаргасан.  Багшийн цогц чадамжийн агуулгын бүтэцчилсэн хүрээг дараах 7 үе шатын дагуу боловсруулав. Үүнд:

Үе шат 1: Холбогдох эх сурвалжуудыг сонгох, төлөвлөх, зураглах

Энэ үе шатын хүрээнд холбогдох эх сурвалжуудыг сонгох, төлөвлөх, зураглах ажлууд хийгдэнэ. Эх сурвалж гэдэгт олон чиглэлийг хамарсан эмпирик болон бүтээлийн тойм судалгаанууд багтана. Эдгээрээс гадна шаардлагатай тохиолдолд тухайн чиглэлийн мэргэжлийн бүлгийн хүрээнд фокус ярилцлага зохион байгуулж болно.

Үе шат 2: Өргөтгөсөн шинжилгээ хийх, сонгосон эх сурвалжуудыг ангилах

Энэ үе шатын хүрээнд сонгосон эх сурвалжуудыг шинжлэх, судлагдахууны чиглэлээр болон тухайн судлагдахууны хүрээн дэх ач холбогдол, төлөөлөх чадамжаар нь ангилах ажлууд хийгдэнэ. Энэ үйл явц нь шинжилгээний үр ашгийг нэмэгдүүлэх, тухайн судлагдахууны хамгийн боломжит төлөөллийг тодорхойлох боломжийг нэмэгдүүлнэ.

Үе шат 3: Чадамжийн хүрээг тодорхойлох, нэршил өгөх

Энэ үе шатын хүрээнд сонгож, ангилсан эх сурвалжуудад дахин уншилт, шинжилгээ хийж тодорхой чадамжийн айг нээх, илрүүлэх, тодорхойлох ажил хийгдэнэ. Сонгогдсон эх сурвалжуудад хийсэн шинжилгээний үр дүнд нь ижил төстэй болон эсрэгцсэн чадамжийн айн жагсаалт гарна.

Үе шат 4: Чадамжийн айг задлах, ангилах

Энэ үе шатын хүрээнд чадамжийн ай нэг бүрийн онцлог, шинж чанар, ухагдахуун, үүргийг танин мэдэх зорилгоор задлах, онцлог, шинж чанаруудад нь үндэслэн ангилах (тухайлбал, онтологи болон танин мэдэхүйн онолын үүднээс, арга зүйн үүргийн үүднээс гэх мэт)

Үе шат 5: Чадамжийн айнуудыг интеграцчилах

Энэ үе шатын хүрээнд ижил төстэй чанаруудаас тогтсон чадамжийн айнуудыг бүлэглэж, нэгтгэн нэг шинэ концепц гаргаж авна. Энэ үйл явц нь концепцуудын тоог багасгаж, утга учиртай цөөн тооны чадамжийн ай гаргаж авахад тусална.

Үе шат 6: Нэгтгэх, дахин нэгтгэх, хооронд нь ойлгомжтойгоор уялдуулах, онолжуулах

Энэ үе шатын хүрээнд чадамжийн айнуудыг нэгтгэх замаар онолын хүрээ гаргана. Энэхүү шинэ гэж хэлж болохуйц онолын хүрээ гаргах үйл явц судлаачаас нээлттэй, тэвчээртэй, уян хатан байхыг шаарддаг бөгөөд онолжуулах үйл явцын хүрээнд ерөнхий онолын хүрээг тодорхойлж гаргах хүртэл нэгтгэх үйл явцыг олон давтамжтайгаар хийх шаардлагатай болно.

Үе шат 7. Чадамжийн хүрээг баталгаажуулах

Энэ үе шатын хүрээнд тодорхойлсон чадамжийн бүтэцчилсэн хүрээг баталгаажуулах бөгөөд ингэхдээ тухайн санал болгож буй шинэ чадамжийн бүтэцчилсэн хүрээ нь зөвхөн судлаачдын тухайд төдийгүй бусад эрдэмтэд, мэргэжилтнүүдэд ойлгомжтой эсэхэд хариулт өгнө. Энэхүү баталгаажуулах үйл явц нь судлаачдаас эхлээд бусад мэргэжлийн бүлгүүдийн хүрээнд хийгдэнэ. Тухайлбал, шинээр танилцуулж буй концепцийн бүтэцчилсэн хүрээгээ эрдэм шинжилгээний хурал, семинараар хэлэлцүүлж, мэргэжлийн санал, шүүмжүүдийг тусган сайжруулж болно.

Түүнээс гадна “Багш, бага боловсрол” хөтөлбөрөөр төгсөгчийн чадамжийн хүрээг тодорхойлоход багшийн бага боловсролын багш бэлтгэж буй дотоодын болон гадаадын их сургуулиудын сургалтын хөтөлбөрийн суралцахуйн үр дүнгийн харьцуулсан шинжилгээ болон МУ-д ажиллаж байгаа бага боловсролын багш нар, ажил олгогчдын (захирал, сургалтын менежер) сэтгэл ханамжийн судалгааны үр дүнг үндэслэл болгов.

https://wenku.baidu.com/view/db089e94050876323012121f.html?_wkts.-ээс Гаргасан

https(огноо байхгүй). ://www.oulu.fi/opinto-oppaat/eng/OPINTO-OPAS-2200-FEdu_-_Primary_teacher_education,_BA_(Education)-2020-08-01-2021-07-31-2370-ENGLANTI.pdf?fbclid=IwAR0khzHPpfy-s-yyL6YKKpV9Sa2H5tdLypKT49a9GbNOBqp3LauuXCwrjZE-ээс Гаргасан

Abdulghani Alnoor, M. H. (2010). Yemenis Primary School Teacher Competency. The Social Sciences, 414-420.

ACPA/NASPA. (2016). Мэргэжлийн чадамжийн рубрик [ACPA/NASPA Professional Competency Rubrics].

Anselm Strauss, J. M. (1990). Basics of qualitative research: Grounded theory procedures and techniques. Sage Publications.

Bert Creemers, L. K. (2013). Багшлах чанарыг дээшлүүлэх багшийн мэргэжлийн хөгжил [Teacher Professional Development for Improving Quality of Teaching]. New-York: Springer Publishing.

Commission, E. (2010). Common European principles for teacher competences and qualifications. European Commission.

Commission, E. (2013). Supporting teacher competence development for better learning outcomes. European Commission.

Jabareen, Y. (2008). A New Conceptual Framework for Sustainable Development. Environment Development and Sustainability 10(2), 179-192.

Jabareen, Y. (2008). Building a Conceptual Framework: Philosophy, Definitions, and Procedure. International Journal of Qualitative Methods, 8(4), 49-62.

Kunter, J. B. (2013). The COACTIV model of teachers' professional competence. M. K. al.-Д, Cognitive Activation in the Mathematics Classroom and Professional Competence of Teachers (хуудсд. 25-48). Springer.

Kunter, J. B. (2013). The COACTIV Model of Teachers' Professional Competence. Cognitive Activation in the Matemathics Classroom and Professional Competence of Teachers (хуудсд. 25-48).-Д New York: Springer Science+Business Media.

OECD. (2017). Pedagogical Knowledge and the Changing Nature of the Teaching Profession. OECD.

Selvi, K. (2012). Teachers' Competencies. Cultura International Journal of Philosophy of Culture and Axiology, 167-174.

Thailand, T. C. (2018). Southeast Asia Teachers Competency Framework (SEA-TCF). Teachers' Council of Thailand. 92

TKCOM. (2018). Global Teachers' Key Competence Framework. TKCOM.

UNESCO. (2019). Teacher Policy Development Guide. UNESCO.

UNESCO, E. I. (2019). Global framework of professional standards. Educational International and UNESCO.

Yu, A. A. (2010). Yemenis Primary School Teacher Competency. The Social Scineces, 414-420.

Z.Nazeer-Ikeda, R. (2022). Internationalization of Teacher Education and the Nation State: Rethinking Nationalization in Singapore. Routledge.

Zhang, Y. (2019). Learning to teach in Hong-Kong . Knowledge, Policy and Practice in Teacher Education: A Cross-National Study (хуудсд. 98-116).-Д Bloomsbury Academic.

Баруун Авсралийн Засгийн газрын Боловсрол, сургалтын хэлтэс. (2004). Багшийн цогц чадамжийн хүрээ [Competency Framework for Teachers]. Australia.

МУБИС. (огноо байхгүй). Ерөнхий боловсролын бодлогын зөвлөх багийн "Багшийн загвар боловсруулах" ажлын хэсгийн тайлан. Монгол: МУБИС.

ЭЗХАХБ. (2014). Цогц чадамжийн хүрээ [Competency Framework]. OECD.

ЮНЕСКО. (2018). ЮНЕСКО Багшийн МХТ-ийн чадамжийн хүрээ [UNESCO ICT Competency Framework for Teachers]. Paris: UNESCO.